Verkoop voorgeïnstalleerde mediaspelers en streamen uit illegale bron door klant inbreukmakend

0

Vandaag is volgens de VCO een belangrijke stap voorwaarts genomen in de voortdurende strijd tegen piraterij. In de zaak van Stichting Brein tegen Fimspeler bepaalde de hoogste Europese rechter (HvJEU) dat de verkoop van mediaspelers inbreuk maakt als daarop add-ons zijn geïnstalleerd die linken naar streaming websites met illegaal aanbod. Ook bepaalde het Europees Hof dat het maken van een tijdelijke kopie bij streamen geen rechtmatig gebruik oplevert. Het arrest geldt per direct en heeft Europabrede werkingskracht, hierdoor vormt het een belangrijke steun in de rug voor het – kunnen – aanpakken van piraterij.

De commerciële omroepen verenigd in de VCO willen bij de uitspraak benadrukken dat de bestrijding van piraterij noodzakelijk is voor het beschermen van het investeringsklimaat in de creatieve sector. Alle betrokken partijen in de waardeketen van het audiovisueel product dienen hierin een actieve rol te spelen ter bescherming van de gedane investeringen. Het internationale terugverdienmodel staat onder druk als op illegale wijze audiovisuele content wordt onttrokken aan het economisch handelen.

Nederland bij koplopers piraterij in Europa
De wetgeving is helder waar het gaat om piraterij: het is in Nederland niet toegestaan om te up- of downloaden uit illegale bron, zijnde auteursrechtelijk beschermd materiaal dat wordt verspreid zonder toestemming van de houder van de (auteurs)rechten. De realiteit in ons land is echter dat circa 33% van het kijkgedrag (films en tv series) en 26% van het luistergedrag illegaal is, 27% van de gamers download illegale spellen en voor slechts 9,5% van alle e-boeken wordt betaald. Anders geformuleerd: in 2008 maakte 18% van de 16- tot 24-jarigen gebruik van illegale content van internet, in 2014 was dat percentage verdrievoudigd tot 56%. Deze cijfers rekenen nog buiten de talloze illegale live streams (bijvoorbeeld van voetbalwedstrijden), waardoor de werkelijkheid nog schrijnender is.

Nederland behoort tot de koplopers in Europa waar het gaat om piraterij, met een geschatte inkomstenderving van honderden miljoenen euro’s voor auteurs, content-eigenaren of mediapartijen tot gevolg. Wanneer deze situatie niet gekanteld wordt, zal een vergaand negatief effect op producties en uitzendingen, met in het verlengde daarvan investeringen en werkgelegenheid, onvermijdelijk zijn. Met piraterij wordt volgens de VCO immers de bijl gezet in het aantal (betaalde) abonnementen, het aantal kijkers, en de daarmee samenhangende advertentie inkomsten; cruciale pijlers onder het bestaansrecht van producenten, contenteigenaren, omroepen en andere mediapartijen.

Handhaving ontbreekt
Het illegale aanbod van films en series, muziek, live streams van sportevenementen en e-boeken is volop beschikbaar en de techniek wordt steeds geavanceerder en gebruiksvriendelijker. Hoe gaat een en ander in zijn werk? Een zogenaamde ‘uploader’ zorgt ervoor dat content (soms via een legaal abonnement verkregen), wordt “afgetapt” en omgevormd; geschikt voor brede (illegale) digitale verspreiding. De ‘streaming site’ is vervolgens de partij die faciliteert dat de illegale content (‘stream’) daadwerkelijk via internet beschikbaar kan worden gesteld. Meer en meer zien we dat achter uploader en streaming site dezelfde speler schuil gaat. Sluitstuk aan aanbodzijde van de piraterij-keten is de zogeheten ’reference site’. Deze voor de consument zichtbare website biedt een podium aan illegale content. Door bijvoorbeeld op een link te klikken op deze reference site, wordt de consument  als ‘afnemer’ in de piraterij-keten doorgeleid naar de illegale content zoals aangeboden door de streaming sites.

Omroepen, producenten, contenteigenaren en andere mediapartijen wapenen zich niet alleen met een stroperige juridische en technische strijd tegen piraterij, maar ook door voorlichting aan consumenten én met het bieden van een aantrekkelijk betaalbaar legaal alternatief; denk daarbij aan diensten als Netflix, Spotify, HBO, FOX Sports, KPN Videotheek of Videoland.

Handhaving en ondersteuning door de overheid blijft echter achterwege, wat volgens de VCO de kostbare en tijdrovende inspanningen van mediapartijen veelal dweilen met de kraan open maakt. De Vereniging Commerciële Omroepen (VCO) doet dan ook een nadrukkelijk beroep op de overheid meer samen op te trekken in de aanpak van piraterij en de bestaande wetgeving te handhaven. Zeker de vanuit Nederland opererende illegale aanbieders kunnen op basis van het auteursrecht  juridisch worden aangepakt. De aanpak in Duitsland laat bovendien zien dat er ook richting de consument nog veel resultaat valt te boeken. VCO  gaat graag in gesprek met het verantwoordelijke ministerie van Veiligheid en Justitie en biedt haar ondersteuning cq kennis aan.

Effectieve aanpak in ons buurland
In Duitsland blijkt de integrale aanpak van piraterij zoden aan de dijk te zetten. Justitie en politie nemen  actie tegen illegale up- en downloaders. Bedrijven nemen op hun beurt verantwoordelijkheid door bijvoorbeeld in de gaten te houden welke IP-adressen (de nummers die zijn verbonden aan internetverbindingen) actief zijn in een zogenaamd torrentnetwerk. Vervolgens koppelen ze hier via providers een naam en adres aan en vragen ze in een brief om een schadevergoeding. Uit een peiling van de consumentenorganisatie VZBZ in 2014 bleek dat ruim 4 miljoen Duitsers wel eens een waarschuwing hebben gekregen, terwijl zo’n 70.000 boetes werden opgelegd. Gemiddeld werd gevraagd om een schadevergoeding van 800 euro, waarmee een rechtszaak kon worden afgewend. Effectief is het in ieder geval: in Duitsland download zo’n 10% illegaal, tegenover 25 tot 30% in Nederland.

Vereniging Commerciële Omroepen (VCO)
VCO is de branche organisatie voor de commerciële omroepen met voor Nederland bestemde commerciële televisieprogramma’s. Onder andere RTL, SBS, Fox International Channels, Discovery Networks Benelux, Disney Channels Benelux en Viacom International Media Networks zijn bij VCO aangesloten. De vereniging heeft als doel de behartiging van de belangen van haar leden. Zij doet dit door middel van het bevorderen van overleg tussen de leden en het verrichten van onderzoek naar de technische, maatschappelijke, economische en juridische aspecten van commerciële televisieprogramma’s. Ook treedt VCO in overleg met diverse beleids- en uitvoeringsinstanties op het terrein van de media, neemt deel aan symposia en voert zij rechtsgedingen. VCO maakt naast andere koepelorganisaties uit de audiovisuele branche zoals de NVPI, NVDO, NVGD, NFC en de NOS deel uit van het bestuur van NICAM. Het NICAM staat voor Nederlands Instituut voor de Classificatie van Audiovisuele Media. Het is verantwoordelijk voor de coördinatie van Kijkwijzer, een classificatiesysteem dat ouders waarschuwt tot welke leeftijd een televisieprogramma of film schadelijk kan zijn. VCO is vertegenwoordigd in het bestuur van de Stichting Groeptelevisie. In de STG nemen verder afgevaardigden plaats van binnen en buitenlandse organisaties van auteursrechthebbenden, zoals de Eredivisie CV, IFTA, MPA, Publieke Omroep, NVPI, SEKAM en de OTP. De stichting ziet voorts toe op de uitvoerende activiteiten van VIDEMA, een private rechtenorganisatie die bemiddelt tussen auteursrechthebbenden en vertoners van televisieprogramma’s.